İrəvan əyalətinin icmal dəftəri

Səfəvi hökmdarı Şah II Təhmasibin ölümündən sonra ölkədə yaranmış qeyri-sabit vəziyyəti və XVIII əsrin əvvəllərindən başlayaraq Səfəvi dövlətində güclənən mərkəzdənqaçma meyllərini, ərazisini şərqə və cənuba doğru genişləndirən Rusiya qarşısında öz geosiyasi maraqlarının qorunması üçün yeganə və çox mühüm bir vasitə kimi qəbul edən Osmanlı imperiyası əvvəlcə 1578-ci, sonra isə 1723-cü ildə qonşu Səfəvi dövləti ilə açıq qarşıdurmaya keçməli olur.